Go to the emergency room now if you have any of thesePumunta agad sa emergency room kung mayroon ka ng alinman ditoAdto dayon sa emergency room kung naa kay bisan usa niiniMunta ka agad king emergency room nung atin kang nanu man kareni
Severe breathlessness, new confusion or unusual sleepiness, fainting or collapse, or being unable to pass urine with a painful, swollen lower belly.Matinding hirap sa paghinga, bagong pagkalito o hindi pangkaraniwang antok, pagkahimatay o pagbagsak, o hindi makaihi na may masakit at namamagang puson.Grabeng kalisod sa pagginhawa, bag-ong kalibog sa hunahuna o dili kasagarang katulogon, pagkawalay panimuot o pagkatumba, o dili makaihi nga may sakit ug hubag nga puson.Malalang kesakitan king pamanyawa (hirap huminga), bayung pamagkalitu (pagkalito) o e karaniwan a tudtud (antok), pamangawala ning malay (pagkahimatay) o pamagbagsak, o e makamie nung masakit at mamagang puson.
Get seen the same day if your urine drops sharply, you cannot keep fluids down, or you have a fever with worsening illness — especially if you have kidney disease, had acute kidney injury (AKI) before, or recently waded through floodwater. Kidney injury can also happen with no symptoms at all, which is why blood tests matter.Magpasuri sa parehong araw kung biglang kumonti ang iyong ihi, hindi mo mapanatili ang iniinom, o may lagnat ka na lumalala ang sakit — lalo na kung may sakit ka sa bato, nagkaroon ka na ng acute kidney injury (AKI) dati, o kamakailan ay lumusong sa baha. Ang pinsala sa bato ay maaari ring mangyari nang walang anumang sintomas, kaya mahalaga ang blood test.Pagpasusi sa samang adlaw kung kalit nga mikunhod ang imong ihi, dili nimo mapugngan ang imnon nga dili isuka, o naa kay hilanat nga nagkagrabe ang sakit — labi na kung naa kay sakit sa kidney, nakaagi na og acute kidney injury (AKI), o bag-o lang milapaw sa baha. Ang kadaot sa kidney mahimo usab mahitabo nga walay bisan unsang sintomas, mao nga importante ang blood test.Pasuri ka king parehung aldo nung bigla yang dininan ing mie mu, e mu matagan ing inuman, o atin kang lagnat a lalala ing sakit — lalu na nung atin kang sakit king batu, mikit ka na king acute kidney injury (AKI) kanita, o kapilan pamu milusung ka king albug. Ing pinsala king batu puede ya muring malyari nung alang nanumang sintomas, kaya mayalaga ing blood test.
What "kidney resilience" really meansAno talaga ang ibig sabihin ng "katatagan ng bato"Unsa gyud ang buot ipasabot sa "kalig-on sa kidney"Nanu talaga ing kayulugan ning "katatagan ning batu"
Think of your kidneys like a community water system with backup pumps. On an ordinary day only some pumps run. When there is a sudden demand — a fever, diarrhea, a hot day, an operation — the backups switch on. Resilience is how well that system withstands a shock and then returns to normal. In the real kidney, the "backup pumps" are millions of tiny filters (nephrons) that can work harder for a while, and the "pressure valves" are small blood vessels that keep filtering steady when blood pressure dips.Isipin ang iyong mga bato na parang sistema ng tubig sa komunidad na may mga reserbang bomba. Sa karaniwang araw, ilan lang ang umaandar. Kapag may biglaang pangangailangan — lagnat, pagtatae, mainit na araw, operasyon — bumubukas ang mga reserba. Ang katatagan ay kung gaano kahusay nakakatagal ang sistema sa isang dagok at pagkatapos ay bumabalik sa normal. Sa tunay na bato, ang mga "reserbang bomba" ay milyun-milyong maliliit na salaan (nephron) na kayang magtrabaho nang mas mabigat nang ilang panahon, at ang mga "balbula ng presyon" ay maliliit na ugat na nagpapanatili ng tuloy-tuloy na pagsala kapag bumaba ang presyon ng dugo.Hunahunaa ang imong mga kidney sama sa sistema sa tubig sa komunidad nga may mga reserbang bomba. Sa kasagarang adlaw, pipila ra ang nagdagan. Kung adunay kalit nga panginahanglan — hilanat, kalibanga, init nga adlaw, operasyon — mo-on ang mga reserba. Ang kalig-on mao kung unsa ka maayo nga makaagwanta ang sistema sa usa ka kahampak ug dayon mobalik sa normal. Sa tinuod nga kidney, ang mga "reserbang bomba" mao ang milyon-milyong gagmay nga salaan (nephron) nga makatrabaho og mas bug-at sulod sa pipila ka panahon, ug ang mga "balbula sa presyon" mao ang gagmay nga ugat nga nagpadayon sa pagsala bisan mous-os ang presyon sa dugo.Isipan me ing batu mu anti ing sistema ning danum king komunidad a atin reserbang bomba. King karaniwang aldo, ilan mu ing gagana. Nung atin biglang pangangailangan — lagnat, pamanabi (pagtatae), mapali a aldo, operasyon — mabuksan la reng reserba. Ing katatagan ya ing nung makanu kayap ing sistema king pamagtiis king dagok at king pamagbalik king normal. King tutung batu, reng "reserbang bomba" ya ing milyun-milyung malalating salaan (nephron) a malyaring magobra ng mas mabayat king pilang panaun, at reng "balbula ning presyon" ya ing malalating ugat a mamanatili king tuloy-tuloy a pamagsala nung bumaba ing presyon ning daya.
Acute kidney injury (AKI) is a sudden fall in kidney function over hours to days. It usually happens when a vulnerable kidney meets a hit: low fluid or low blood pressure during an illness, an infection, a medicine that strains the kidney, a blocked urine flow, or a major operation. The same hit can pass harmlessly in one person and injure the kidney in another. The difference is the starting reserve — your age, any existing kidney disease, heart failure, diabetes, a past AKI, and even being born small can all leave fewer backup filters.Ang acute kidney injury (AKI) ay biglaang pagbaba ng gana ng bato sa loob ng ilang oras hanggang araw. Karaniwan itong nangyayari kapag ang marupok na bato ay tinamaan ng dagok: kulang na likido o mababang presyon ng dugo habang may sakit, impeksyon, gamot na nagpapabigat sa bato, baradong daloy ng ihi, o malaking operasyon. Ang parehong dagok ay maaaring lumipas nang walang pinsala sa isang tao at makasakit sa bato ng iba. Ang pagkakaiba ay ang panimulang reserba — ang iyong edad, umiiral na sakit sa bato, heart failure, diabetes, nakaraang AKI, at maging ang pagiging maliit nang ipanganak ay maaaring mag-iwan ng mas kaunting reserbang salaan.Ang acute kidney injury (AKI) usa ka kalit nga pagkunhod sa gana sa kidney sulod sa pipila ka oras hangtod adlaw. Kasagaran kini mahitabo kung ang huyang nga kidney maigo sa kahampak: kulang nga likido o ubos nga presyon sa dugo samtang nasakit, impeksyon, tambal nga nagpabug-at sa kidney, nabara nga agos sa ihi, o dakong operasyon. Ang samang kahampak mahimong molabay nga walay kadaot sa usa ka tawo ug makadaot sa kidney sa lain. Ang kalainan mao ang sinugdanang reserba — ang imong edad, kasamtangang sakit sa kidney, heart failure, diabetes, miaging AKI, ug bisan ang pagkahimugso nga gamay mahimong magbilin og mas gamay nga reserbang salaan.Ing acute kidney injury (AKI) ya ing biglang pamagbaba ning gana ning batu king kilub da reng pilang oras anggang aldo. Karaniwan yang malyari nung ing marupok a batu atamaan ning dagok: kulang a danum o mababang presyon ning daya kabang masakit, impeksyon, gamut a pababayat king batu, mebarang daluyan ning mie, o maragul a operasyon. Ing parehung dagok puedeng lumipas alang pinsala king metung a tau at makasakit king batu ning aliwa. Ing pamagkakaiba ya ing panimulang reserba — ing edad mu, atin nang sakit king batu, heart failure, diabetes, milabas a AKI, at anggiang pamakayanak a malati puedeng mag-iwan ning mas dikit a reserbang salaan.
You cannot see your reserve on an ordinary blood test. A normal creatinine only tells you the filters are coping today. Resilience is built in four practical ways, shown below. Each one matches something the evidence supports — and none of them depends on a special "kidney resilience score," because no such test has been proven.Hindi mo makikita ang iyong reserba sa karaniwang blood test. Ang normal na creatinine ay nagsasabi lamang na nakakaya ng mga salaan ngayon. Ang katatagan ay nabubuo sa apat na praktikal na paraan, na makikita sa ibaba. Bawat isa ay tumutugma sa sinusuportahan ng ebidensya — at walang umaasa sa espesyal na "kidney resilience score," dahil walang ganitong test na napatunayan.Dili nimo makita ang imong reserba sa kasagarang blood test. Ang normal nga creatinine nagsulti lang nga nakaya sa mga salaan karon. Ang kalig-on matukod sa upat ka praktikal nga paagi, nga makita sa ubos. Ang matag usa motakdo sa gisuportahan sa ebidensya — ug walay nagsalig sa espesyal nga "kidney resilience score," kay walay ingon niana nga test nga napamatud-an.E mu akakit ing reserba mu king karaniwang blood test. Ing normal a creatinine sasabyan na mu na kaya da reng salaan ngeni. Ing katatagan mabubuu king apat a praktikal a paralan, a makit king lalam. Balang metung tutugma king sinusuportan ning ebidensya — at alang umasa king espesyal a "kidney resilience score," uling alang makanining test a mepatune.
1 · Know your starting point1 · Alamin ang iyong panimulang punto1 · Hibal-i ang imong sinugdanan1 · Balu me ing panimulang puntu mu
Your usual creatinine, your medicine list, and your personal risk factors — written down before you get sick.Ang iyong karaniwang creatinine, listahan ng gamot, at personal na risk factor — nakasulat bago ka magkasakit.Ang imong kasagarang creatinine, listahan sa tambal, ug personal nga risk factor — nakasulat sa dili pa ka masakit.Ing karaniwang creatinine mu, listaan ning gamut, at personal a risk factor — makasulat bayu ka magsakit.
2 · Avoid the avoidable hits2 · Iwasan ang maiiwasang dagok2 · Likayi ang malikayang kahampak2 · Iwasan ing malyaring iwasan a dagok
A written sick-day plan, careful use of pain relievers, and protection from heat and floodwater.Nakasulat na sick-day plan, maingat na paggamit ng pain reliever, at proteksyon mula sa init at baha.Nakasulat nga sick-day plan, mabinantayon nga paggamit sa pain reliever, ug panalipod gikan sa init ug baha.Makasulat a sick-day plan, maingat a pamanggamit ning pain reliever, at proteksyon king pali at albug.
3 · Act early when stressed3 · Kumilos nang maaga kapag may dagok3 · Lihok dayon kung adunay kahampak3 · Kumilus ng agad nung atin dagok
Prompt checks during illness, and a kidney plan before surgery or a scan.Agarang pagsusuri habang may sakit, at plano para sa bato bago ang operasyon o scan.Dalit nga pagsusi samtang nasakit, ug plano alang sa kidney sa dili pa ang operasyon o scan.Agad a pamanyuri kabang masakit, at planu para king batu bayu ing operasyon o scan.
4 · Finish the recovery4 · Tapusin ang paggaling4 · Humana ang pagbawi4 · Tapusan ing pamagaling
Follow-up blood and urine tests after AKI, a medicine review, and long-term protection.Follow-up na blood at urine test pagkatapos ng AKI, pagsusuri ng gamot, at pangmatagalang proteksyon.Follow-up nga blood ug urine test human sa AKI, pagsusi sa tambal, ug dugay nga panalipod.Follow-up a blood at urine test kaibat ning AKI, pamanyuri king gamut, at matagal a proteksyon.
Honest limits of the analogyTapat na hangganan ng paghahambingMatinud-anon nga utlanan sa pagtandiTapat a anggang ning pamanyambing
Real nephrons do not sit idle waiting to be switched on, and lost nephrons do not grow back. What the kidney can do is filter more through the nephrons it has, and repair injured tubule cells over days to weeks. That repair is often good but not always complete — which is why a second AKI hits harder, and why follow-up after AKI matters.Ang tunay na nephron ay hindi nakaupo lamang naghihintay na buksan, at ang nawalang nephron ay hindi na tumutubo muli. Ang kaya ng bato ay magsala nang higit pa sa pamamagitan ng mga nephron na mayroon ito, at ayusin ang nasirang tubule cell sa loob ng ilang araw hanggang linggo. Madalas ay mahusay ang pag-aayos ngunit hindi laging kumpleto — kaya mas mabigat ang ikalawang AKI, at kaya mahalaga ang follow-up pagkatapos ng AKI.Ang tinuod nga nephron dili lang naglingkod naghulat nga i-on, ug ang nawala nga nephron dili na motubo pag-usab. Ang mahimo sa kidney mao ang pagsala og mas daghan pinaagi sa mga nephron nga naa niini, ug pag-ayo sa nadaot nga tubule cell sulod sa pipila ka adlaw hangtod semana. Kasagaran maayo ang pag-ayo apan dili kanunay kompleto — mao nga mas bug-at ang ikaduhang AKI, ug mao nga importante ang follow-up human sa AKI.Reng tutung nephron e la makalukluk mu manintun nung bubuksan la, at reng mewalang nephron e na tutubu pasibayu. Ing kaya ning batu ya ing magsala ng mas marakal kapamilatan da reng nephron a atin ya, at ayusan ing mesirang tubule cell king kilub da reng pilang aldo anggang dominggu. Malagad mayap ing pamag-ayus dapot e tuwing kumpletu — kaya mas mabayat ing kaduang AKI, at kaya mayalaga ing follow-up kaibat ning AKI.
Know your starting pointAlamin ang iyong panimulang puntoHibal-i ang imong sinugdananBalu me ing panimulang puntu mu
Doctors diagnose AKI by comparing a new creatinine with your own usual value — your baseline. A creatinine of 1.4 mg/dL could be normal for one person and a warning sign for another. If no one knows your baseline, an injury can be missed or a stable old result can be mistaken for a new problem. Kidney function can change within hours to days, so a result from last year is helpful but does not tell the team what is happening today.Dina-diagnose ng doktor ang AKI sa pamamagitan ng paghahambing ng bagong creatinine sa iyong sariling karaniwang halaga — ang iyong baseline. Ang creatinine na 1.4 mg/dL ay maaaring normal sa isang tao at babala sa iba. Kung walang nakakaalam ng iyong baseline, maaaring makaligtaan ang pinsala o mapagkamalang bagong problema ang matatag na lumang resulta. Maaaring magbago ang gana ng bato sa loob ng ilang oras hanggang araw, kaya nakakatulong ang resulta noong nakaraang taon ngunit hindi nito sinasabi kung ano ang nangyayari ngayon.Ang doktor modayagnos sa AKI pinaagi sa pagtandi sa bag-ong creatinine sa imong kaugalingong kasagarang kantidad — ang imong baseline. Ang creatinine nga 1.4 mg/dL mahimong normal sa usa ka tawo ug pasidaan sa lain. Kung walay nahibalo sa imong baseline, mahimong malingawan ang kadaot o masaypan nga bag-ong problema ang lig-on nga daang resulta. Ang gana sa kidney mahimong mausab sulod sa pipila ka oras hangtod adlaw, mao nga makatabang ang resulta sa miaging tuig apan dili kini mosulti kung unsa ang nahitabo karon.Ing doktor dina-diagnose ne ing AKI kapamilatan ning pamanyambing king bayung creatinine king sariling karaniwang balyu mu — ing baseline mu. Ing creatinine a 1.4 mg/dL puedeng normal king metung a tau at babala king aliwa. Nung alang makabalu king baseline mu, puedeng malaktawan ing pinsala o pagkamalan yang bayung problema ing matatag a matuang resulta. Puedeng magbayu ing gana ning batu king kilub da reng pilang oras anggang aldo, kaya makasaup ing resulta ning milabas a banwa dapot e na sasabyan nung nanu ing malyari ngeni.
Keep these with youDalhin mo ang mga itoDad-a kini kanunayDarame la reni
- Your usual creatinine and eGFR (estimated glomerular filtration rate), with the date — a photo of your last stable result on your phone is enough.Ang iyong karaniwang creatinine at eGFR (estimated glomerular filtration rate), kasama ang petsa — sapat na ang litrato ng iyong huling matatag na resulta sa iyong telepono.Ang imong kasagarang creatinine ug eGFR (estimated glomerular filtration rate), uban ang petsa — igo na ang litrato sa imong katapusang lig-on nga resulta sa imong telepono.Ing karaniwang creatinine at eGFR mu (estimated glomerular filtration rate), kayabe ing petsa — sapat ne ing litratu ning tauling matatag a resulta mu king telepono mu.
- A current medicine list with generic names and doses — including vitamins, herbal products, and anything bought without a prescription.Kasalukuyang listahan ng gamot na may generic na pangalan at dosis — kasama ang bitamina, herbal na produkto, at anumang binili nang walang reseta.Karong listahan sa tambal nga adunay generic nga ngalan ug dosis — lakip ang bitamina, herbal nga produkto, ug bisan unsang gipalit nga walay reseta.Ngeni a listaan ning gamut a atin generic a lagyu at dosis — kayabe ing bitamina, herbal a produktu, at nanumang sinaliw alang reseta.
- Your kidney history: any past AKI (when, the cause, whether dialysis was needed), chronic kidney disease (CKD) stage, and your urine albumin result if you know it.Ang iyong kasaysayan sa bato: anumang nakaraang AKI (kailan, ang sanhi, kung kinailangan ang dialysis), stage ng chronic kidney disease (CKD), at ang resulta ng urine albumin kung alam mo.Ang imong kasaysayan sa kidney: bisan unsang miaging AKI (kanus-a, ang hinungdan, kung gikinahanglan ang dialysis), stage sa chronic kidney disease (CKD), ug ang resulta sa urine albumin kung nahibal-an nimo.Ing kasaysayan mu king batu: nanumang milabas a AKI (kapilan, ing sanhi, nung mekailangan ing dialysis), stage ning chronic kidney disease (CKD), at ing resulta ning urine albumin nung balu mu.
- Who to call: your doctor's or clinic's number, written where a family member can find it.Sino ang tatawagan: numero ng iyong doktor o klinika, nakasulat kung saan ito mahahanap ng kapamilya.Kinsa ang tawagan: numero sa imong doktor o klinika, nakasulat diin makit-an kini sa pamilya.Ninu ing tawagan: numeru ning doktor o klinika mu, makasulat nung nu ya akit ning kapamilya.
Ask about your personal risk if you have…Itanong ang iyong personal na panganib kung mayroon kang…Pangutan-a ang imong personal nga peligro kung naa kay…Kutnan me ing personal a panganib mu nung atin kang…
CKD or protein in the urine · a previous AKI · heart failure · liver cirrhosis · diabetes · age over 65 · several daily medicines, especially water pills, blood-pressure pills, or diabetes pills · a history of being born very small or early. These do not mean AKI will happen; they mean a plan is worth making.CKD o protina sa ihi · nakaraang AKI · heart failure · liver cirrhosis · diabetes · edad na higit sa 65 · maraming gamot araw-araw, lalo na pampaihi, gamot sa presyon, o gamot sa diabetes · kasaysayan ng pagiging napakaliit o maagang ipinanganak. Hindi ibig sabihin nito na mangyayari ang AKI; ibig sabihin ay sulit gumawa ng plano.CKD o protina sa ihi · miaging AKI · heart failure · liver cirrhosis · diabetes · edad nga labaw sa 65 · daghang tambal adlaw-adlaw, labi na pang-ihi, tambal sa presyon, o tambal sa diabetes · kasaysayan sa pagkahimugso nga gamay kaayo o sayo. Wala kini nagpasabot nga mahitabo ang AKI; nagpasabot kini nga angay himoon ang plano.CKD o protina king mie · milabas a AKI · heart failure · liver cirrhosis · diabetes · edad a lagpas 65 · dakal a gamut aldo-aldo, lalu na pamamie, gamut king presyon, o gamut king diabetes · kasaysayan ning pamakayanak a malati o agad. E na kayulugan na malyari ing AKI; kayulugan na mayap gawan ing planu.
Plan for illness, heat, and floodwater — before they happenMagplano para sa sakit, init, at baha — bago pa mangyariPagplano alang sa sakit, init, ug baha — sa dili pa kini mahitaboMagplanu para king sakit, pali, at albug — bayu la malyari
Vomiting, diarrhea, high fever, and heavy sweating drain water and salt from the blood. The kidney responds by squeezing its own blood vessels to hold filtering pressure steady. Some useful medicines work by relaxing those same vessels or by removing salt — that is exactly how they protect the heart and kidneys on a normal day. On a dehydrated day, the same action can tip a strained kidney into injury. Pain relievers called NSAIDs (nonsteroidal anti-inflammatory drugs) block the kidney's own emergency widening of its incoming vessels. This is why the plan is written by your doctor in advance, not improvised.Ang pagsusuka, pagtatae, mataas na lagnat, at labis na pagpapawis ay nag-aalis ng tubig at asin sa dugo. Tumutugon ang bato sa pamamagitan ng pagpiga sa sarili nitong mga ugat para manatiling matatag ang presyon ng pagsala. Ang ilang kapaki-pakinabang na gamot ay gumagana sa pamamagitan ng pagpaparelaks sa parehong mga ugat o pag-aalis ng asin — ganoon mismo nila pinoprotektahan ang puso at bato sa karaniwang araw. Sa araw na dehydrated, ang parehong aksyon ay maaaring magtulak sa pagod na bato tungo sa pinsala. Ang mga pain reliever na tinatawag na NSAIDs (nonsteroidal anti-inflammatory drugs) ay humaharang sa sariling pang-emergency na pagluwang ng bato sa papasok na mga ugat nito. Kaya ang plano ay isinusulat ng iyong doktor nang maaga, hindi basta inaapuhap.Ang pagsuka, kalibanga, taas nga hilanat, ug kusog nga singot mokuha sa tubig ug asin sa dugo. Motubag ang kidney pinaagi sa pagpiga sa kaugalingong mga ugat aron magpabiling lig-on ang presyon sa pagsala. Ang pipila ka mapuslanong tambal molihok pinaagi sa pagpahayahay sa samang mga ugat o pagkuha sa asin — mao gyud kana kung giunsa nila pagpanalipod sa kasingkasing ug kidney sa kasagarang adlaw. Sa adlaw nga dehydrated, ang samang aksyon makaduso sa gikapoy nga kidney ngadto sa kadaot. Ang mga pain reliever nga gitawag og NSAIDs (nonsteroidal anti-inflammatory drugs) mobabag sa kaugalingong pang-emergency nga pagpalapad sa kidney sa mosulod nga mga ugat niini. Mao nga ang plano gisulat sa imong doktor daan pa, dili lang gihimo-himo.Ing pamagsuka, pamanabi (pagtatae), matas a lagnat, at labis a pamagpawas mangalis lang danum at asin king daya. Tutugun ya ing batu kapamilatan ning pamagpisil king sariling ugat na ban manatiling matatag ing presyon ning pamagsala. Reng aliwang gamut a makasaup gagana la kapamilatan ning pamanparelaks karing parehung ugat o pamangalis king asin — makanian mismu ing pamamrotektar da king pusu at batu king karaniwang aldo. King aldo a dehydrated, ing parehung aksyun puedeng manulak king mapagal a batu paras king pinsala. Reng pain reliever a aus dang NSAIDs (nonsteroidal anti-inflammatory drugs) aarangan de ing sariling pang-emergency a pamagluwang ning batu karing lulub a ugat na. Kaya ing planu isusulat ning doktor mu bayu pa, e mu basta-basta.
Common pain relievers to review with your doctorKaraniwang pain reliever na dapat suriin kasama ang iyong doktorKasagarang pain reliever nga angay susihon uban sa imong doktorKaraniwang pain reliever a dapat suryan kayabe ing doktor mu
Ibuprofen, naproxen, mefenamic acid, diclofenac, celecoxib and similar NSAIDs, including combination cold-and-flu products that contain them. In the Philippines mefenamic acid is very commonly bought over the counter for toothache, menstrual cramps, and body pain. Paracetamol at the label dose is usually the kidney-safer first choice, but ask how much is right for you, especially if you have liver disease. Bring every packet, supplement, and herbal product to your visit — not just the prescription ones.Ibuprofen, naproxen, mefenamic acid, diclofenac, celecoxib at katulad na NSAIDs, kasama ang mga combination na gamot sa sipon at trangkaso na naglalaman nito. Sa Pilipinas, napakadalas bilhin nang walang reseta ang mefenamic acid para sa sakit ng ngipin, dysmenorrhea, at pananakit ng katawan. Ang paracetamol sa dosis na nasa label ay karaniwang mas ligtas sa bato bilang unang pagpipilian, ngunit itanong kung gaano karami ang tama para sa iyo, lalo na kung may sakit ka sa atay. Dalhin ang bawat pakete, supplement, at herbal na produkto sa iyong konsulta — hindi lamang ang mga may reseta.Ibuprofen, naproxen, mefenamic acid, diclofenac, celecoxib ug susamang NSAIDs, lakip ang combination nga tambal sa sip-on ug trangkaso nga adunay niini. Sa Pilipinas, kanunay kaayong paliton nga walay reseta ang mefenamic acid alang sa sakit sa ngipon, sakit sa regla, ug sakit sa lawas. Ang paracetamol sa dosis nga anaa sa label kasagaran mas luwas sa kidney isip unang pilian, apan pangutan-a kung pila ang husto alang kanimo, labi na kung naa kay sakit sa atay. Dad-a ang matag pakete, supplement, ug herbal nga produkto sa imong konsulta — dili lang ang may reseta.Ibuprofen, naproxen, mefenamic acid, diclofenac, celecoxib at kaparehung NSAIDs, kayabe ing combination a gamut king sipun at trangkasu a atin karela. King Filipinas, malagad dang saliwan alang reseta ing mefenamic acid para king sakit ning ipan, dysmenorrhea, at sakit ning katawan. Ing paracetamol king dosis a atyu king label karaniwan yang mas ligtas king batu bilang mumunang pipilian, dapot kutnan me nung makanu kakal ing tama para keka, lalu na nung atin kang sakit king ate. Darame ing balang pakete, supplement, at herbal a produktu king konsulta mu — e mu reng atin reseta.
Your written sick-day planAng iyong nakasulat na sick-day planAng imong nakasulat nga sick-day planIng makasulat a sick-day plan mu
Many people with CKD, heart failure, or diabetes take medicines such as ACE inhibitors or ARBs (angiotensin-converting enzyme inhibitors or angiotensin receptor blockers — e.g., losartan, telmisartan), water pills (diuretics such as furosemide), sodium-glucose cotransporter 2 (SGLT2) inhibitors such as dapagliflozin or empagliflozin, or metformin. During a dehydrating illness some may be paused briefly — but only according to a plan your own doctor has written. Stopping them on your own, or for too long, can be harmful too: these medicines protect the heart and kidneys over years. The plan below has blank spaces on purpose. Fill it in with your doctor; this guide cannot tell you which medicine to stop or how much to drink.Maraming taong may CKD, heart failure, o diabetes ang umiinom ng gamot gaya ng ACE inhibitor o ARB (angiotensin-converting enzyme inhibitor o angiotensin receptor blocker — hal., losartan, telmisartan), pampaihi (diuretic gaya ng furosemide), sodium-glucose cotransporter 2 (SGLT2) inhibitor gaya ng dapagliflozin o empagliflozin, o metformin. Habang may sakit na nagde-dehydrate, ang ilan ay maaaring pansamantalang ihinto — ngunit ayon lamang sa planong isinulat ng iyong sariling doktor. Ang pagtigil nang mag-isa, o nang masyadong matagal, ay maaari ring makasama: pinoprotektahan ng mga gamot na ito ang puso at bato sa loob ng maraming taon. Ang plano sa ibaba ay may sinadyang blangkong espasyo. Punan ito kasama ang iyong doktor; hindi masasabi ng gabay na ito kung aling gamot ang ititigil o gaano karami ang iinumin.Daghang tawo nga may CKD, heart failure, o diabetes ang moinom og tambal sama sa ACE inhibitor o ARB (angiotensin-converting enzyme inhibitor o angiotensin receptor blocker — pananglitan, losartan, telmisartan), pang-ihi (diuretic sama sa furosemide), sodium-glucose cotransporter 2 (SGLT2) inhibitor sama sa dapagliflozin o empagliflozin, o metformin. Samtang adunay sakit nga nag-dehydrate, ang uban mahimong temporaryong ihunong — apan sumala lamang sa plano nga gisulat sa imong kaugalingong doktor. Ang paghunong nga ikaw ra, o sa dugay kaayo, mahimo usab makadaot: kini nga mga tambal nagpanalipod sa kasingkasing ug kidney sulod sa daghang tuig. Ang plano sa ubos adunay tinuyong blangkong luna. Pun-a kini uban sa imong doktor; dili masulti niini nga giya kung unsang tambal ang ihunong o pila ang imnon.Dakal a tau a atin CKD, heart failure, o diabetes ing manginum gamut anti ing ACE inhibitor o ARB (angiotensin-converting enzyme inhibitor o angiotensin receptor blocker — alimbawa, losartan, telmisartan), pamamie (diuretic anti ing furosemide), sodium-glucose cotransporter 2 (SGLT2) inhibitor anti ing dapagliflozin o empagliflozin, o metformin. Kabang atin sakit a mag-dehydrate, ding aliwa puedeng pansamantalang ipatigil — dapot ayun mu king planung sinulat ning sariling doktor mu. Ing pamagtigil a ika mu, o masyadung matagal, puede yang muring makasakit: protektaran da ning gamut a reni ing pusu at batu king kilub ning dakal a banwa. Ing planu king lalam atin yang sinadyang blangkung lugal. Punan me kayabe ing doktor mu; e na asabi ning giyang iti nung nanung gamut ing patigilan o makanu kakal ing inumen.
| MY KIDNEY SICK-DAY & RESTART CARD — fill in with your care teamANG AKING KIDNEY SICK-DAY & RESTART CARD — punan kasama ang iyong care teamAKONG KIDNEY SICK-DAY & RESTART CARD — pun-a uban sa imong care teamKING KIDNEY SICK-DAY & RESTART CARD KU — punan kayabe ing care team mu | |
|---|---|
| Care contact (name, number)Kontak sa pangangalaga (pangalan, numero)Kontak sa pag-atiman (ngalan, numero)Kontak king pamanyaga (lagyu, numeru) | __________________________ |
| My usual creatinine / dateAking karaniwang creatinine / petsaAkong kasagarang creatinine / petsaKaraniwang creatinine ku / petsa | ________ mg/dL · ____ / ____ / ______ |
| What counts as a "sick day" for meAno ang "sick day" para sa akinUnsa ang "sick day" alang kanakoNanu ing "sick day" para kanaku | __________________________ |
| My personal fluid limit (only if my doctor gave one)Aking personal na limitasyon sa likido (kung ibinigay lamang ng doktor)Akong personal nga limitasyon sa likido (kung gihatag lang sa doktor)Personal a limitasyun ku king danum (nung inatad mu ning doktor) | __________________________ |
| Medicine (generic name) → what my team told me to doGamot (generic na pangalan) → ang sinabi ng aking teamTambal (generic nga ngalan) → ang giingon sa akong teamGamut (generic a lagyu) → ing sinabi ning team ku | 1. ________ → ________ 2. ________ → ________ 3. ________ → ________ |
| When and who restarts each medicineKailan at sino ang magpapasimulang muli sa bawat gamotKanus-a ug kinsa ang mosugod pag-usab sa matag tambalKapilan at ninu ing mamasimula pasibayu king balang gamut | __________________________ |
| Blood test plan (when, where)Plano sa blood test (kailan, saan)Plano sa blood test (kanus-a, asa)Planu king blood test (kapilan, nukarin) | __________________________ |
| Go to emergency if…Pumunta sa emergency kung…Adto sa emergency kung…Munta king emergency nung… | severe breathlessness · confusion · fainting · no urine for many hours · cannot keep fluids downmatinding hirap huminga · pagkalito · pagkahimatay · walang ihi nang maraming oras · hindi mapanatili ang iniinomgrabeng kalisod sa pagginhawa · kalibog · pagkawalay panimuot · walay ihi sulod sa daghang oras · dili mapugngan ang imnonmalalang kesakitan king pamanyawa (hirap huminga) · pamagkalitu (pagkalito) · pamangawala ning malay (pagkahimatay) · alang mie king dakal a oras · e matagan ing inuman |
Teach-back — say these answers aloud before you leave the clinic:Teach-back — sabihin nang malakas ang mga sagot na ito bago umalis sa klinika:Teach-back — isulti og kusog kini nga mga tubag sa dili pa mobiya sa klinika:Teach-back — sabyan me ng masikan deng sagut a reni bayu ka mako king klinika:
"Who will tell me when to restart each medicine?""Sino ang magsasabi sa akin kung kailan muling sisimulan ang bawat gamot?""Kinsa ang mosulti nako kung kanus-a sugdan pag-usab ang matag tambal?""Ninu ing manabi kanaku nung kapilan ku simulan pasibayu ing balang gamut?"
"What will I do if I cannot drink, or I am passing much less urine?""Ano ang gagawin ko kung hindi ako makainom, o mas kaunti ang aking ihi?""Unsa ang akong buhaton kung dili ko makainom, o mas gamay ang akong ihi?""Nanu ing gawan ku nung e ku makainum, o mas dikit ing mie ku?"
☀️ Hot season and heat wavesTag-init at heat waveTing-init ug heat wavePanaun ning pali at heat wave
Heavy sweating during the March–May hot season, outdoor work, or a long commute can dehydrate you quietly. Large studies link extreme heat days with more AKI hospital admissions. Drink according to thirst and your own plan, rest in shade, and contact your team early if you feel dizzy, stop sweating, or pass very little dark urine. If you have a fluid limit or heart failure, ask your team for a hot-weather version of your plan.Ang labis na pagpapawis sa tag-init mula Marso hanggang Mayo, trabaho sa labas, o mahabang biyahe ay maaaring tahimik na mag-dehydrate sa iyo. Iniuugnay ng malalaking pag-aaral ang matinding init sa mas maraming pagpapaospital dahil sa AKI. Uminom ayon sa uhaw at sa iyong sariling plano, magpahinga sa lilim, at kontakin agad ang iyong team kung nahihilo ka, tumigil ang pagpapawis, o napakakonti at madilim ang ihi. Kung may fluid limit ka o heart failure, humingi sa iyong team ng bersyon ng plano para sa mainit na panahon.Ang kusog nga singot sa ting-init gikan Marso hangtod Mayo, trabaho sa gawas, o taas nga biyahe mahimong hilom nga mag-dehydrate kanimo. Gilambigit sa dagkong pagtuon ang grabeng init sa mas daghang pag-ospital tungod sa AKI. Uminom sumala sa uhaw ug sa imong kaugalingong plano, pahulay sa landong, ug kontaka dayon ang imong team kung nalipong ka, mihunong ang singot, o gamay kaayo ug itom ang ihi. Kung naa kay fluid limit o heart failure, pangayo sa imong team og bersyon sa plano alang sa init nga panahon.Ing labis a pamagpawas king panaun ning pali manibat Marsu anggang Mayu, obra king lual, o malawak a biyahe puedeng tahimik a mag-dehydrate keka. Iuugnay da ning maragul a pamag-aral ing malalang pali king mas dakal a pamagpaospital uli ning AKI. Uminum ka ayun king pau at king sariling planu mu, magpainawa king lilim, at kontakan me agad ing team mu nung malinu ka, tumigil ing pamagpawas, o malagad dikit at madalumdum ing mie. Nung atin kang fluid limit o heart failure, pakisabi me king team mu ing bersyun ning planu para king mapali a panaun.
🌊 Floodwater exposurePaglusong sa bahaPaglapaw sa bahaPamaglusung king albug
After typhoons, wading through floodwater can expose you to leptospirosis, an infection that can injure the kidneys within days. If you develop fever, muscle pain (especially in the calves), red eyes, or less urine within about two weeks of flood exposure, get seen promptly and tell the clinician about the flood. Ask your doctor or local health office about preventive medicine after exposure. See Fever and Kidney Injury in the Tropics.Pagkatapos ng bagyo, ang paglusong sa baha ay maaaring maglantad sa iyo sa leptospirosis, impeksyong kayang makasakit sa bato sa loob ng ilang araw. Kung magkaroon ka ng lagnat, pananakit ng kalamnan (lalo na sa binti), mapulang mata, o kumonting ihi sa loob ng humigit-kumulang dalawang linggo matapos lumusong sa baha, magpasuri agad at sabihin sa clinician ang tungkol sa baha. Itanong sa iyong doktor o lokal na health office ang tungkol sa pang-iwas na gamot pagkatapos malantad. Tingnan ang Lagnat at Pinsala sa Bato sa Tropiko.Human sa bagyo, ang paglapaw sa baha mahimong magbutyag kanimo sa leptospirosis, impeksyon nga makadaot sa kidney sulod sa pipila ka adlaw. Kung maghilanat ka, sakit sa kaunoran (labi na sa batiis), pula nga mata, o mikunhod ang ihi sulod sa mga duha ka semana human sa baha, pagpasusi dayon ug sultihi ang clinician bahin sa baha. Pangutan-a ang imong doktor o lokal nga health office bahin sa pang-likay nga tambal human sa pagkabutyag. Tan-awa ang Hilanat ug Kadaot sa Kidney sa Tropiko.Kaibat ning bagyu, ing pamaglusung king albug puedeng manlantad keka king leptospirosis, impeksyon a kayang makasakit king batu king kilub da reng pilang aldo. Nung lagnatan ka, sakit ning laman (lalu na king bitis), malutu a mata, o dininan ing mie king kilub ning mga adwang dominggu kaibat ning albug, pasuri ka agad at sabyan me king clinician ing tungkul king albug. Kutnan me ing doktor mu o lokal a health office tungkul king pang-iwas a gamut kaibat ning pamakalantad. Lawan ing Lagnat at Pinsala king Batu king Tropiko.
🌿 Herbal products and "detox" drinksHerbal na produkto at "detox" na inuminHerbal nga produkto ug "detox" nga ilimnonHerbal a produktu at "detox" a inumen
Some herbal teas, slimming products, and supplements contain hidden diuretics, NSAIDs, or kidney-toxic ingredients, and "natural" is not the same as kidney-safe. Show the actual packet to your doctor, and avoid starting new products while you are sick or recovering from AKI.Ang ilang herbal tea, pampapayat, at supplement ay may nakatagong diuretic, NSAID, o sangkap na nakakalason sa bato, at ang "natural" ay hindi katumbas ng ligtas sa bato. Ipakita ang mismong pakete sa iyong doktor, at iwasang magsimula ng bagong produkto habang may sakit o nagpapagaling mula sa AKI.Ang pipila ka herbal tea, pampaniwang, ug supplement adunay tinagong diuretic, NSAID, o sangkap nga makahilo sa kidney, ug ang "natural" dili pareho sa luwas sa kidney. Ipakita ang mismong pakete sa imong doktor, ug likayi ang pagsugod og bag-ong produkto samtang nasakit o nagpaayo gikan sa AKI.Ding aliwang herbal tea, pamamayat, at supplement atin lang makasalikut a diuretic, NSAID, o sangkap a makalasun king batu, at ing "natural" e ya katumbas ning ligtas king batu. Ipakit me ing mismung pakete king doktor mu, at iwasan me ing pamagsimula ning bayung produktu kabang masakit ka o magpagaling king AKI.
Before surgery or a scan with contrastBago ang operasyon o scan na may contrastSa dili pa ang operasyon o scan nga may contrastBayu ing operasyon o scan a atin contrast
Major operations lower blood pressure for a time, shift fluids, and often need medicines that affect the kidney. Planning ahead helps. In a 2025 trial of high-risk adults having major surgery, a kidney-protection care plan — careful blood pressure and fluid management, avoiding kidney-straining medicines, and controlling blood sugar — meant about 8 fewer people in every 100 developed moderate or severe AKI in the three days after surgery.Ang malalaking operasyon ay pansamantalang nagpapababa ng presyon ng dugo, naglilipat ng likido, at madalas ay nangangailangan ng gamot na nakakaapekto sa bato. Nakakatulong ang maagang pagpaplano. Sa isang pag-aaral noong 2025 ng mga high-risk na adulto na sumailalim sa malaking operasyon, ang plano sa pangangalaga na nagpoprotekta sa bato — maingat na pamamahala ng presyon at likido, pag-iwas sa gamot na nagpapabigat sa bato, at pagkontrol ng asukal sa dugo — ay nangahulugan na humigit-kumulang 8 na mas kaunting tao sa bawat 100 ang nagkaroon ng katamtaman o malubhang AKI sa tatlong araw pagkatapos ng operasyon.Ang dagkong operasyon temporaryong mopaubos sa presyon sa dugo, mobalhin sa likido, ug kasagaran nagkinahanglan og tambal nga makaapekto sa kidney. Makatabang ang sayo nga pagplano. Sa usa ka pagtuon niadtong 2025 sa high-risk nga mga hamtong nga gioperahan og dako, ang plano sa pag-atiman nga nagpanalipod sa kidney — mabinantayon nga pagdumala sa presyon ug likido, paglikay sa tambal nga nagpabug-at sa kidney, ug pagkontrol sa asukal sa dugo — nagpasabot nga mga 8 ka mas gamay nga tawo sa matag 100 ang nakabaton og kasarangan o grabeng AKI sulod sa tulo ka adlaw human sa operasyon.Reng maragul a operasyon pansamantalang pababan de ing presyon ning daya, ilipat de ing danum, at malagad mangailangan lang gamut a makaapektu king batu. Makasaup ing agad a pamamlanu. King metung a pamag-aral kanitang 2025 da reng high-risk a matua a mipaopera ng maragul, ing planu king pamanyaga a mamrotektar king batu — maingat a pamamahala king presyon at danum, pamag-iwas king gamut a pababayat king batu, at pamagkontrol king asukal ning daya — kayulugan na mga 8 a mas dikit a tau king balang 100 ing mikit king katamtaman o malalang AKI king atlung aldo kaibat ning operasyon.
What to tell the surgical or imaging teamAno ang sasabihin sa surgical o imaging teamUnsa ang isulti sa surgical o imaging teamNanu ing sabyan king surgical o imaging team
"I had AKI before" or "I have CKD" · your usual creatinine and the date · your full medicine list · then ask: "Who will manage my medicines around the operation, and who will check my kidney blood tests afterward?""Nagkaroon ako ng AKI dati" o "May CKD ako" · ang iyong karaniwang creatinine at petsa · ang buong listahan ng gamot · pagkatapos itanong: "Sino ang mamamahala sa aking mga gamot sa paligid ng operasyon, at sino ang titingin sa aking kidney blood test pagkatapos?""Nakaagi ko og AKI kaniadto" o "Naa koy CKD" · ang imong kasagarang creatinine ug petsa · ang tibuok listahan sa tambal · dayon pangutan-a: "Kinsa ang modumala sa akong mga tambal palibot sa operasyon, ug kinsa ang motan-aw sa akong kidney blood test pagkahuman?""Mikit ku king AKI kanita" o "Atin kung CKD" · ing karaniwang creatinine mu at petsa · ing buung listaan ning gamut · kaibat kutnan me: "Ninu ing mamahala karing gamut ku king palibut ning operasyon, at ninu ing malawe king kidney blood test ku kaibat?"
Contrast dye for CT scans: myth versus mechanismContrast dye para sa CT scan: alamat laban sa mekanismoContrast dye alang sa CT scan: sugilanon batok sa mekanismoContrast dye para king CT scan: kwentu laban king mekanismu
Many people fear the iodine "dye" used in computed tomography (CT) scans. Older studies blamed it for kidney injury that was often caused by the illness that made the scan necessary. Modern studies with proper comparison groups show the risk from an intravenous CT scan is much smaller than once believed, and it matters mainly when kidney function is already very low or AKI is already happening. Your team may give intravenous fluid beforehand in those situations. In an emergency, a delayed or skipped scan can be far more dangerous than the dye. For the full story, read Contrast-Associated AKI.Maraming tao ang takot sa iodine na "dye" na ginagamit sa computed tomography (CT) scan. Sinisi ito ng mga lumang pag-aaral sa pinsala sa bato na kadalasang dulot ng sakit na nagpakailangan sa scan. Ipinapakita ng makabagong pag-aaral na may tamang paghahambing na mas maliit ang panganib mula sa intravenous CT scan kaysa sa dating paniniwala, at mahalaga ito pangunahin kapag napakababa na ang gana ng bato o kasalukuyang may AKI. Maaaring bigyan ka ng iyong team ng intravenous fluid bago ito sa ganitong sitwasyon. Sa emergency, ang naantala o hindi itinuloy na scan ay maaaring mas mapanganib kaysa sa dye. Para sa buong kuwento, basahin ang Contrast-Associated AKI.Daghang tawo ang nahadlok sa iodine nga "dye" nga gigamit sa computed tomography (CT) scan. Gibasol kini sa daang mga pagtuon sa kadaot sa kidney nga kasagaran gipahinabo sa sakit nga nagkinahanglan sa scan. Gipakita sa modernong pagtuon nga adunay hustong pagtandi nga mas gamay ang peligro gikan sa intravenous CT scan kaysa sa kanhing gituohan, ug importante kini labi na kung ubos na kaayo ang gana sa kidney o karon adunay AKI. Mahimong hatagan ka sa imong team og intravenous fluid sa dili pa niini sa ingon niana nga sitwasyon. Sa emergency, ang nalangan o wala gipadayon nga scan mahimong mas delikado kaysa sa dye. Alang sa tibuok istorya, basaha ang Contrast-Associated AKI.Dakal a tau ing tatakut king iodine a "dye" a gagamitan king computed tomography (CT) scan. Sinisi de ning matuang pamag-aral king pinsala king batu a malagad dulot ning sakit a mamakailangan king scan. Ipakit da ning makabayung pamag-aral a atin tamang pamanyambing na mas malati ing panganib ning intravenous CT scan kesa king dating pamaniwala, at mayalaga ya pangunahin nung malagad nang mababa ing gana ning batu o atin nang AKI. Puedeng atdanan daka ning team mu ning intravenous fluid bayu na king makaniting sitwasyun. King emergency, ing meantala o e tinuluy a scan puedeng mas mapanganib kesa king dye. Para king buung kwentu, basan ing Contrast-Associated AKI.
If kidney function drops while you are in hospitalKung bumaba ang gana ng bato habang nasa ospitalKung mikunhod ang gana sa kidney samtang naa sa ospitalNung bumaba ing gana ning batu kabang atyu ka king ospital
A rising creatinine or a falling urine output can be the first sign of AKI, sometimes before you feel any different. The treatment is not one medicine — it depends on why the kidney is struggling: infection, low circulation, a medicine reaction, inflammation inside the kidney, or blocked urine flow (for example, an enlarged prostate). The team will usually look at your fluid status, review every medicine, test your urine, and may do an ultrasound. "More IV fluid" helps only when the body is truly low on fluid; too much fluid can flood the lungs.Ang tumataas na creatinine o kumokonting ihi ay maaaring unang senyales ng AKI, minsan bago ka pa makaramdam ng anumang pagbabago. Ang paggamot ay hindi iisang gamot — nakadepende ito sa kung bakit nahihirapan ang bato: impeksyon, mahinang sirkulasyon, reaksyon sa gamot, pamamaga sa loob ng bato, o baradong daloy ng ihi (halimbawa, malaking prostate). Karaniwang titingnan ng team ang iyong likido, susuriin ang bawat gamot, susuriin ang ihi, at maaaring mag-ultrasound. Nakakatulong lamang ang "dagdag na IV fluid" kapag tunay na kulang sa likido ang katawan; ang sobrang likido ay maaaring bumaha sa baga.Ang nagsaka nga creatinine o nagkunhod nga ihi mahimong unang timailhan sa AKI, usahay sa dili pa nimo mabati ang bisan unsang kausaban. Ang pagtambal dili usa ra ka tambal — nagdepende kini sa ngano naglisod ang kidney: impeksyon, huyang nga sirkulasyon, reaksyon sa tambal, panghubag sa sulod sa kidney, o nabara nga agos sa ihi (pananglitan, dako nga prostate). Kasagaran tan-awon sa team ang imong likido, susihon ang matag tambal, susihon ang ihi, ug mahimong mag-ultrasound. Makatabang lang ang "dugang IV fluid" kung tinuod nga kulang sa likido ang lawas; ang sobra nga likido mahimong molunop sa baga.Ing tatas a creatinine o didinan a mie puedeng mumunang tanda ning AKI, kabang-kabang bayu ka pa mamakiramdam king nanumang pamagbayu. Ing panulu e ya metung a gamut — makadepende ya king nung obat mairapan ing batu: impeksyon, malapad a sirkulasyon, reaksyun king gamut, pamamaga king lub ning batu, o mebarang daluyan ning mie (alimbawa, maragul a prostate). Karaniwan lawan ning team ing danum mu, suryan da ing balang gamut, suryan ing mie, at puedeng mag-ultrasound. Makasaup mu ing "dagdag a IV fluid" nung tutung kulang king danum ing katawan; ing sobrang danum puedeng bumaha king baga.
Questions families can askMga tanong na maaaring itanong ng pamilyaMga pangutana nga mahimong ipangutana sa pamilyaReng kutang malyaring kutnan ning pamilya
What do you think caused the kidney injury? · Which medicines have been stopped or changed, and why? · What was the highest creatinine, and is it now coming down? · Is dialysis being considered, and what would it do for this situation?Ano sa palagay ninyo ang sanhi ng pinsala sa bato? · Aling mga gamot ang itinigil o binago, at bakit? · Ano ang pinakamataas na creatinine, at bumababa na ba ngayon? · Isinasaalang-alang ba ang dialysis, at ano ang magagawa nito sa sitwasyong ito?Unsa sa inyong hunahuna ang hinungdan sa kadaot sa kidney? · Unsang mga tambal ang gihunong o giusab, ug ngano? · Unsa ang pinakataas nga creatinine, ug nagkunhod na ba karon? · Gikonsiderar ba ang dialysis, ug unsa ang mahimo niini sa kini nga sitwasyon?Nanu king pamikiramdam yu ing sanhi ning pinsala king batu? · Nanu reng gamut a pepatigil o binayu, at obat? · Nanu ing pekamatas a creatinine, at bumaba ne ngeni? · Isasaalang-alang de ing dialysis, at nanu ing malyaring gawan na king sitwasyun a iti?
For dialysis decisions during critical illness in the intensive care unit (ICU), see Dialysis Decisions in the ICU. If you already have CKD, AKI on Top of CKD explains why recovery is judged against your own numbers.Para sa mga desisyon sa dialysis habang may kritikal na sakit sa intensive care unit (ICU), tingnan ang Mga Desisyon sa Dialysis sa ICU. Kung may CKD ka na, ipinapaliwanag ng AKI sa Ibabaw ng CKD kung bakit hinuhusgahan ang paggaling batay sa sarili mong mga numero.Alang sa mga desisyon sa dialysis samtang adunay kritikal nga sakit sa intensive care unit (ICU), tan-awa ang Mga Desisyon sa Dialysis sa ICU. Kung naa na kay CKD, gipatin-aw sa AKI sa Ibabaw sa CKD kung ngano gihukman ang pagbawi base sa imong kaugalingong mga numero.Para karing desisyun king dialysis kabang atin kritikal a sakit king intensive care unit (ICU), lawan ing Reng Desisyun king Dialysis king ICU. Nung atin kang CKD, ipaliwanag ning AKI king Babo ning CKD nung obat husgan ing pamagaling batay karing sariling numeru mu.
Leave the hospital with a recovery planUmalis sa ospital na may plano sa paggalingMobiya sa ospital nga adunay plano sa pagbawiLumual king ospital a atin planu king pamagaling
Feeling better is not the same as the kidney having healed. Before you go home, ask for three creatinine numbers with dates: your usual (baseline), your highest (peak), and your latest. Ask when your next blood and urine tests are, which medicines to take or keep paused, and whom to call. Keep the follow-up appointment even if you feel completely well — the most useful checks, such as protein in the urine, are often done around 3 months after the injury.Ang pakiramdam na mas maayos ay hindi katumbas ng paggaling ng bato. Bago umuwi, humingi ng tatlong numero ng creatinine na may petsa: ang iyong karaniwan (baseline), pinakamataas (peak), at pinakabago. Itanong kung kailan ang susunod na blood at urine test, aling gamot ang iinumin o mananatiling nakahinto, at sino ang tatawagan. Panatilihin ang follow-up kahit lubos kang maayos ang pakiramdam — ang pinakakapaki-pakinabang na pagsusuri, gaya ng protina sa ihi, ay madalas ginagawa mga 3 buwan pagkatapos ng pinsala.Ang pagbati nga mas maayo dili pareho sa pagkaayo sa kidney. Sa dili pa mopauli, pangayo og tulo ka numero sa creatinine nga adunay petsa: ang imong kasagaran (baseline), pinakataas (peak), ug pinakabag-o. Pangutan-a kung kanus-a ang sunod nga blood ug urine test, unsang tambal ang imnon o magpabiling gihunong, ug kinsa ang tawagan. Padayona ang follow-up bisan hingpit kang maayo — ang pinakamapuslanong pagsusi, sama sa protina sa ihi, kasagaran gihimo mga 3 ka bulan human sa kadaot.Ing pamikiramdam a mas mayap e ya katumbas ning pamagaling ning batu. Bayu ka muli, pakisabi ka king atlung numeru ning creatinine a atin petsa: ing karaniwan mu (baseline), pekamatas (peak), at pekabayu. Kutnan me nung kapilan ing susunud a blood at urine test, nanung gamut ing inumen o manatiling makatigil, at ninu ing tawagan. Panatilian me ing follow-up anggiang lubus kang mayap — ing pekamakasaup a pamanyuri, anti ing protina king mie, malagad gagawan mga 3 bulan kaibat ning pinsala.
Usual, highest, and latest creatinine with dates; the cause; a written medicine list.Karaniwan, pinakamataas, at pinakabagong creatinine na may petsa; ang sanhi; nakasulat na listahan ng gamot.Kasagaran, pinakataas, ug pinakabag-ong creatinine nga adunay petsa; ang hinungdan; nakasulat nga listahan sa tambal.Karaniwan, pekamatas, at pekabayung creatinine a atin petsa; ing sanhi; makasulat a listaan ning gamut.
Blood tests and a medicine review on the date your team sets — often within 1–2 weeks to a month.Blood test at pagsusuri ng gamot sa petsang itinakda ng team — madalas sa loob ng 1–2 linggo hanggang isang buwan.Blood test ug pagsusi sa tambal sa petsa nga gitakda sa team — kasagaran sulod sa 1–2 ka semana hangtod usa ka bulan.Blood test at pamanyuri king gamut king petsang tinakda ning team — malagad king kilub ning 1–2 dominggu anggang metung a bulan.
Creatinine/eGFR and urine albumin to see whether the kidney recovered or CKD remains.Creatinine/eGFR at urine albumin para makita kung gumaling ang bato o may natitirang CKD.Creatinine/eGFR ug urine albumin aron makita kung naayo ang kidney o adunay nahabiling CKD.Creatinine/eGFR at urine albumin ban akit nung migaling ing batu o atin natang CKD.
Blood pressure, sugar, kidney tests, and telling every new doctor about this AKI.Presyon ng dugo, asukal, kidney test, at pagsasabi sa bawat bagong doktor tungkol sa AKI na ito.Presyon sa dugo, asukal, kidney test, ug pagsulti sa matag bag-ong doktor bahin niini nga AKI.Presyon ning daya, asukal, kidney test, at pamanabi king balang bayung doktor tungkul king AKI a iti.
Go deeper on recoveryMas malalim tungkol sa paggalingMas lawom bahin sa pagbawiMas malalam tungkul king pamagaling
The full 90-day pathway — what "recovered" means, the discharge kidney passport, and restarting medicines safely — is in AKI Does Not End at Discharge.Ang buong 90-araw na landas — ang ibig sabihin ng "gumaling," ang discharge kidney passport, at ligtas na muling pagsisimula ng gamot — ay nasa Hindi Nagtatapos ang AKI sa Paglabas sa Ospital.Ang tibuok 90-adlaw nga agianan — ang buot ipasabot sa "naayo," ang discharge kidney passport, ug luwas nga pagsugod pag-usab sa tambal — anaa sa Dili Matapos ang AKI sa Paggawas sa Ospital.Ing buung 90-aldo a dalan — ing kayulugan ning "migaling," ing discharge kidney passport, at ligtas a pamagsimula pasibayu king gamut — atyu ya king E Ya Tatapus ing AKI king Paglual king Ospital.
Reduce the next riskBawasan ang susunod na panganibKunhoran ang sunod nga peligroBawasan ing susunud a panganib
One AKI makes the next one more likely, and repeated injuries can add up to CKD. Doctors now think of AKI, a slower middle phase called acute kidney disease (AKD), and CKD as points on one path rather than separate illnesses. The good news is that the same steps that protect a healthy kidney protect a recovering one.Ang isang AKI ay nagpapataas ng posibilidad ng susunod, at ang paulit-ulit na pinsala ay maaaring magdagdag hanggang maging CKD. Itinuturing na ngayon ng mga doktor ang AKI, ang mas mabagal na gitnang yugto na tinatawag na acute kidney disease (AKD), at ang CKD bilang mga punto sa iisang landas sa halip na magkakahiwalay na sakit. Ang magandang balita ay ang parehong mga hakbang na nagpoprotekta sa malusog na bato ay nagpoprotekta rin sa nagpapagaling na bato.Ang usa ka AKI mopataas sa posibilidad sa sunod, ug ang balik-balik nga kadaot mahimong madugangan hangtod mahimong CKD. Gitan-aw na karon sa mga doktor ang AKI, ang mas hinay nga tunga-tungang yugto nga gitawag og acute kidney disease (AKD), ug ang CKD isip mga punto sa usa ka agianan imbes nga managlahing sakit. Ang maayong balita mao nga ang samang mga lakang nga nagpanalipod sa himsog nga kidney nagpanalipod usab sa nagpaayo nga kidney.Ing metung a AKI patasan na ing posibilidad ning susunud, at ing paulit-ulit a pinsala puedeng magdagdag anggang dagul yang CKD. Ituturing da ngeni ning doktor ing AKI, ing mas mabagal a pengalatang yugtu a aus dang acute kidney disease (AKD), at ing CKD bilang puntu king metung a dalan kesa king magkakawalay a sakit. Ing mayap a balita, ing parehung pauna a mamrotektar king masalusung a batu mamrotektar ya muri king magpagaling a batu.
Tell every new doctorSabihin sa bawat bagong doktorSultihi ang matag bag-ong doktorSabyan me king balang bayung doktor
"I had AKI in [year], caused by [cause]." It changes which medicines and doses they choose."Nagkaroon ako ng AKI noong [taon], dahil sa [sanhi]." Binabago nito ang gamot at dosis na pipiliin nila."Nakaagi ko og AKI niadtong [tuig], tungod sa [hinungdan]." Usbon niini ang tambal ug dosis nga ilang pilion."Mikit ku king AKI kanitang [banwa], uli ning [sanhi]." Babayuan na ing gamut at dosis a pilian da.
Control pressure and sugarKontrolin ang presyon at asukalKontrola ang presyon ug asukalKontrolan ing presyon at asukal
Steady blood pressure and diabetes control protect the filters every single day, not only on sick days.Ang matatag na presyon ng dugo at kontrol sa diabetes ay nagpoprotekta sa mga salaan araw-araw, hindi lamang sa sick day.Ang lig-on nga presyon sa dugo ug kontrol sa diabetes nagpanalipod sa mga salaan adlaw-adlaw, dili lang sa sick day.Ing matatag a presyon ning daya at kontrol king diabetes mamrotektar karing salaan aldo-aldo, e mu king sick day.
Protective medicines, if prescribedPamprotektang gamot, kung iniresetaPanalipod nga tambal, kung giresetaPamprotektang gamut, nung inireseta
In large trials, SGLT2 inhibitors lowered the chance of AKI by about a quarter in people with CKD, heart failure, or diabetes. Your doctor decides whether one suits you.Sa malalaking pag-aaral, binawasan ng SGLT2 inhibitor ang posibilidad ng AKI nang humigit-kumulang isang-kapat sa mga taong may CKD, heart failure, o diabetes. Ang iyong doktor ang magpapasya kung angkop ito sa iyo.Sa dagkong pagtuon, gikunhoran sa SGLT2 inhibitor ang posibilidad sa AKI mga usa ka-upat sa mga tawo nga may CKD, heart failure, o diabetes. Ang imong doktor ang modesisyon kung angay kini kanimo.King maragul a pamag-aral, binawasan ning SGLT2 inhibitor ing posibilidad ning AKI ng mga metung a kapat karing tau a atin CKD, heart failure, o diabetes. Ing doktor mu ing magpasya nung angkop ya keka.
Move and eat for the long runGumalaw at kumain para sa pangmatagalanLihok ug kaon alang sa dugay nga panahonKumilus at mangan para king matagal
Regular activity and a balanced, lower-salt Filipino diet support blood pressure and heart health. Ask for a plan that fits your kidney stage — see Physical Activity in CKD.Ang regular na aktibidad at balanseng Pilipinong diyeta na mas mababa sa asin ay sumusuporta sa presyon ng dugo at kalusugan ng puso. Humingi ng planong angkop sa stage ng iyong bato — tingnan ang Pisikal na Aktibidad sa CKD.Ang regular nga kalihokan ug balanseng Pilipinong pagkaon nga mas ubos sa asin nagsuporta sa presyon sa dugo ug kahimsog sa kasingkasing. Pangayo og plano nga angay sa stage sa imong kidney — tan-awa ang Pisikal nga Kalihokan sa CKD.Ing regular a aktibidad at balansing pamangan Pilipinu a mas mababa king asin susuportan na ing presyon ning daya at kalusugan ning pusu. Pakisabi kang planung angkop king stage ning batu mu — lawan ing Pisikal a Aktibidad king CKD.
A life-course note: born smallPaalala sa buong buhay: ipinanganak na maliitPahinumdom sa tibuok kinabuhi: natawo nga gamayPaalala king buung bie: mayanak a malati
A 2026 Danish study of more than 600,000 people found that those born small for their gestational age had a slightly higher chance of AKI through young adulthood (about 3.7 versus 3.2 in 100 by age 25). This is an association, not a personal prediction, and it was not studied in Filipinos — but it is one more reason to share your birth history with your doctor. See Born Small, Kidneys for Life.Natuklasan ng isang pag-aaral sa Denmark noong 2026 ng mahigit 600,000 tao na ang mga ipinanganak na maliit para sa kanilang gestational age ay may bahagyang mas mataas na posibilidad ng AKI hanggang maagang pagtanda (mga 3.7 laban sa 3.2 sa 100 sa edad na 25). Ito ay ugnayan, hindi personal na hula, at hindi ito pinag-aralan sa mga Pilipino — ngunit isa pa itong dahilan para ibahagi ang iyong kasaysayan ng kapanganakan sa iyong doktor. Tingnan ang Born Small, Kidneys for Life.Nakaplagan sa usa ka pagtuon sa Denmark niadtong 2026 sa kapin sa 600,000 ka tawo nga ang mga natawo nga gamay alang sa ilang gestational age adunay gamay nga mas taas nga posibilidad sa AKI hangtod sa sayong pagkahamtong (mga 3.7 batok 3.2 sa 100 sa edad nga 25). Kini usa ka kalambigitan, dili personal nga tagna, ug wala kini gitun-an sa mga Pilipino — apan usa pa kini ka rason aron ipaambit ang imong kasaysayan sa pagkatawo sa imong doktor. Tan-awa ang Born Small, Kidneys for Life.Akit ning metung a pamag-aral king Denmark kanitang 2026 da reng lagpas 600,000 a tau na deng mayanak a malati para king gestational age da atin lang bahagyang mas matas a posibilidad ning AKI anggang agad a pamagmatua (mga 3.7 laban king 3.2 king 100 king edad a 25). Iti pamag-ugnay, e personal a ula, at e ya pepag-aralan karing Pilipinu — dapot metung yang dahilan ban ibahagi me ing kasaysayan ning pamakayanak mu king doktor mu. Lawan ing Born Small, Kidneys for Life.
What resilience looks like in real lifeAno ang hitsura ng katatagan sa totoong buhayUnsa ang hitsura sa kalig-on sa tinuod nga kinabuhiNanu ing itsura ning katatagan king tutung bie
These are made-up examples to show the steps in action. They are not real patients.Ito ay mga gawa-gawang halimbawa para ipakita ang mga hakbang na ginagawa. Hindi sila tunay na pasyente.Kini mga hinimo-himong pananglitan aron ipakita ang mga lakang nga gibuhat. Dili sila tinuod nga pasyente.Reni gawa-gawang alimbawa ban ipakit ing pauna a gagawan. E la tutung pasyente.
Ill at home with CKDMay sakit sa bahay na may CKDNasakit sa balay nga may CKDMasakit king bale a atin CKD
Mang Ramon, 68, has stage 3 CKD and takes losartan and furosemide. He starts vomiting and cannot keep water down by evening. Instead of forcing a fixed number of glasses, his daughter calls the clinic, brings his medicine bag and sick-day card, and he is seen that day. His blood tests guide what happens next. Variant: if he had waded through floodwater the week before, he would say so at once — that changes the tests the doctor orders.Si Mang Ramon, 68, ay may stage 3 CKD at umiinom ng losartan at furosemide. Nagsimula siyang magsuka at hindi mapanatili ang tubig pagsapit ng gabi. Sa halip na pilitin ang tiyak na bilang ng baso, tumawag ang kanyang anak sa klinika, dinala ang kanyang lalagyan ng gamot at sick-day card, at nasuri siya sa araw ding iyon. Ang kanyang blood test ang gumagabay sa susunod na mangyayari. Bersyon: kung lumusong siya sa baha noong nakaraang linggo, sasabihin niya agad — binabago nito ang mga test na iuutos ng doktor.Si Mang Ramon, 68, adunay stage 3 CKD ug moinom og losartan ug furosemide. Nagsugod siya pagsuka ug dili mapugngan ang tubig pagkagabii. Imbes nga pugson ang piho nga gidaghanon sa baso, mitawag ang iyang anak sa klinika, gidala ang iyang sudlanan sa tambal ug sick-day card, ug nasusi siya nianang adlawa. Ang iyang blood test ang mogiya sa sunod nga mahitabo. Bersyon: kung milapaw siya sa baha sa miaging semana, isulti dayon niya — usbon niini ang mga test nga i-order sa doktor.I Mang Ramon, 68, atin yang stage 3 CKD at manginum losartan at furosemide. Mesimula yang magsuka at e na matagan ing danum pamanabuklat. Kesa pilitan ing tiyak a bilang ning basu, tiawag ing anak na king klinika, dinala ing lalagyan ning gamut na at sick-day card, at mesuri ya king aldo mismu. Ing blood test na ing gabay king susunud a malyari. Bersyun: nung milusung ya king albug king milabas a dominggu, sabyan na agad — babayuan na ing test a iuutus ning doktor.
Before major surgeryBago ang malaking operasyonSa dili pa ang dakong operasyonBayu ing maragul a operasyon
Aling Nena, 61, had AKI after a gallbladder operation five years ago. Now a hip replacement is planned. At the pre-operative visit she brings her last stable creatinine, her medicine list, and asks two questions: who will manage her medicines around the operation, and who will check her kidney tests afterward? The team writes a plan for blood pressure, fluids, pain relief without NSAIDs, and kidney blood tests on the days after surgery.Si Aling Nena, 61, ay nagkaroon ng AKI pagkatapos ng operasyon sa apdo limang taon na ang nakalipas. Ngayon ay may nakaplanong hip replacement. Sa pre-operative na pagbisita, dinala niya ang huling matatag na creatinine, ang listahan ng gamot, at nagtanong ng dalawang tanong: sino ang mamamahala sa kanyang gamot sa paligid ng operasyon, at sino ang titingin sa kanyang kidney test pagkatapos? Sumulat ang team ng plano para sa presyon ng dugo, likido, pain relief na walang NSAID, at kidney blood test sa mga araw pagkatapos ng operasyon.Si Aling Nena, 61, nakaagi og AKI human sa operasyon sa apdo lima ka tuig na ang milabay. Karon adunay giplano nga hip replacement. Sa pre-operative nga pagbisita, gidala niya ang katapusang lig-on nga creatinine, ang listahan sa tambal, ug nangutana og duha ka pangutana: kinsa ang modumala sa iyang tambal palibot sa operasyon, ug kinsa ang motan-aw sa iyang kidney test pagkahuman? Misulat ang team og plano alang sa presyon sa dugo, likido, pain relief nga walay NSAID, ug kidney blood test sa mga adlaw human sa operasyon.I Aling Nena, 61, mikit king AKI kaibat ning operasyon king apdu limang banwa na ing milabas. Ngeni atin yang meplanung hip replacement. King pre-operative a pamisita, dinala na ing tauling matatag a creatinine, ing listaan ning gamut, at mekutang adwang kutang: ninu ing mamahala karing gamut na king palibut ning operasyon, at ninu ing malawe king kidney test na kaibat? Sinulat ning team ing planu para king presyon ning daya, danum, pain relief a alang NSAID, at kidney blood test karing aldo kaibat ning operasyon.
Going home after AKIPag-uwi pagkatapos ng AKIPagpauli human sa AKIPamagmuli kaibat ning AKI
Jun's usual creatinine is 1.00 mg/dL. It peaked at 2.10 during a severe diarrheal illness and is 1.40 on the day he goes home — still 40% above his usual. He leaves with the three numbers written down, a blood-test date in two weeks set by his doctor, and a separate 3-month visit for kidney function and urine albumin. "Better" is not yet "back to baseline."Ang karaniwang creatinine ni Jun ay 1.00 mg/dL. Umabot ito sa 2.10 habang may malubhang pagtatae at 1.40 sa araw ng kanyang pag-uwi — 40% pa ring mas mataas kaysa karaniwan. Umuwi siya na nakasulat ang tatlong numero, petsa ng blood test sa loob ng dalawang linggo na itinakda ng doktor, at hiwalay na pagbisita sa ika-3 buwan para sa kidney function at urine albumin. Ang "mas maayos" ay hindi pa "bumalik sa baseline."Ang kasagarang creatinine ni Jun 1.00 mg/dL. Miabot kini sa 2.10 samtang adunay grabeng kalibanga ug 1.40 sa adlaw sa iyang pagpauli — 40% gihapon nga mas taas kaysa kasagaran. Mipauli siya nga nakasulat ang tulo ka numero, petsa sa blood test sulod sa duha ka semana nga gitakda sa doktor, ug lahi nga pagbisita sa ika-3 ka bulan alang sa kidney function ug urine albumin. Ang "mas maayo" dili pa "mibalik sa baseline."Ing karaniwang creatinine nang Jun 1.00 mg/dL. Minabut yang 2.10 kabang atin malalang pamanabi (pagtatae) at 1.40 king aldo ning pamagmuli na — 40% pa murin mas matas kesa karaniwan. Minuli ya a makasulat ing atlung numeru, petsa ning blood test king kilub ning adwang dominggu a tinakda ning doktor, at miwalay a pamisita king katlung bulan para king kidney function at urine albumin. Ing "mas mayap" e pa "mibalik king baseline."
Common questionsMga karaniwang tanongMga kasagarang pangutanaReng karaniwang kutang
Resilience as physiology: susceptibility, exposure, response, recovery
Kidney resilience is the capacity to withstand a hemodynamic, toxic, inflammatory, or obstructive stress and return toward baseline function. This guide treats it as four modifiable levers for adults at risk of, or recovering from, acute kidney injury (AKI): characterizing susceptibility, removing avoidable exposures, detecting and responding early, and completing recovery. It does not cover children, pregnancy, kidney transplant recipients, or patients on maintenance dialysis, who need individualized pathways.
Normal physiology. Glomerular filtration rate (GFR) is held relatively constant across a range of renal perfusion pressures by two mechanisms: myogenic afferent arteriolar tone and tubuloglomerular feedback, in which macula densa sensing of distal chloride delivery adjusts afferent resistance. When effective arterial volume falls, angiotensin II constricts the efferent arteriole to preserve glomerular capillary pressure, while afferent vasodilatory prostaglandins counter sympathetic and angiotensin-mediated afferent constriction. This is established physiology, and it explains the common medication vulnerabilities: nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) remove afferent prostaglandin support, angiotensin-converting enzyme inhibitors (ACEi) and angiotensin receptor blockers (ARB) remove efferent support, sodium-glucose cotransporter 2 (SGLT2) inhibitors restore tubuloglomerular feedback and lower intraglomerular pressure, and diuretics reduce the volume that the whole system is defending. Each is beneficial at steady state; in combination with volume depletion they narrow the autoregulatory margin.
Reserve. Renal functional reserve is the increment in GFR that healthy nephrons can recruit under a protein or amino acid load. It is a physiological concept, not a routine clinical measurement: a normal creatinine shows that filtration is adequate at rest, not how much headroom remains. Reserve is reduced by nephron loss from age, chronic kidney disease (CKD), prior AKI, and low nephron endowment, and its depletion is plausibly why the same insult produces AKI in one patient and not another. The 2024 PROTECTION trial offers indirect support that recruiting reserve can matter clinically (see Perioperative), but no bedside test of reserve is validated for risk stratification, and this guide does not offer one.
Injury and repair. Ischemic and septic AKI involve tubular epithelial injury, microvascular dysfunction, and inflammation. Surviving tubular cells dedifferentiate, proliferate, and redifferentiate over days to weeks. Repair is frequently incomplete: maladaptive repair with cell-cycle arrest, a profibrotic secretory phenotype, and capillary rarefaction plausibly links AKI to subsequent CKD. The mechanistic chain is well described in experimental models; in humans the AKI-to-CKD association is robust but partly confounded by shared risk factors, which is why the guide uses "is associated with" for long-term outcomes.
Baseline estimated GFR (eGFR) and albuminuria, age and frailty, heart failure, cirrhosis, diabetes, prior AKI, low nephron endowment, polypharmacy.
Volume depletion, sepsis, hypotension, nephrotoxins, obstruction, major surgery, heat, tropical infection.
Detection against a credible baseline, cause-directed care, complication management, medication stewardship.
The fourth lever, recovery, closes the loop: documenting the episode, timed reassessment for acute kidney disease (AKD) or CKD, and long-term risk-factor control. Each lever is linked below to the strongest available human evidence; where only mechanism or association exists, the text says so.
Detection, staging, and when to escalate
Escalate now
Suspected sepsis or septic shock; urinary obstruction (anuria, distended bladder, hydronephrosis); pulmonary edema; hyperkalemia or metabolic acidemia refractory to medical therapy; uremic pericarditis, encephalopathy, or bleeding; suspected rapidly progressive glomerulonephritis. Refer for kidney replacement therapy (KRT) on clinical indications and the overall trajectory rather than a creatinine number alone (KDIGO 2012, ungraded). For ICU decisions see Dialysis Decisions in the ICU.
Use the published KDIGO 2012 definition and staging. Staging describes severity; it does not identify cause, and cause and complications should be addressed in parallel with staging, not after it.
| Stage | Serum creatinine (SCr) | Urine output (measured) |
|---|---|---|
| Definition | Rise ≥0.3 mg/dL (≥26.5 µmol/L) within 48 h, or rise to ≥1.5× baseline known or presumed to have occurred within the prior 7 days | <0.5 mL/kg/h for 6 h |
| 1 | 1.5–1.9× baseline, or ≥0.3 mg/dL rise | <0.5 mL/kg/h for 6 to <12 h |
| 2 | 2.0–2.9× baseline | <0.5 mL/kg/h for ≥12 h |
| 3 | ≥3.0× baseline, or rise to ≥4.0 mg/dL (≥353.6 µmol/L) in the context of established acute injury, or initiation of KRT for AKI | <0.3 mL/kg/h for ≥24 h, or anuria ≥12 h |
Cause-directed response
History, examination, medication review, urinalysis with microscopy, and targeted imaging identify the cause faster than any biomarker. Separate four physiologic states because their treatments conflict: true volume depletion (give fluid), congestion with venous hypertension (decongest), sepsis-associated hypoperfusion (resuscitate to perfusion targets and reassess), and obstruction (decompress). Look for intrinsic disease — active sediment, new proteinuria, rash, or eosinophilia suggesting glomerulonephritis or acute interstitial nephritis.
Sepsis. The 2026 Surviving Sepsis Campaign (SSC) guideline suggests balanced crystalloids over 0.9% saline for initial resuscitation, upgraded to moderate certainty, with context-specific exceptions such as traumatic brain injury; it also suggests active fluid removal once the acute resuscitation phase has passed (very low certainty). Reassess perfusion and congestion repeatedly rather than following a fixed volume. Do not use low-dose dopamine for kidney protection (KDIGO 2012, 1A): in the Australian and New Zealand Intensive Care Society (ANZICS) randomized trial of 328 critically ill patients with early kidney dysfunction, peak creatinine was 245 versus 249 µmol/L with dopamine versus placebo, with no difference in KRT or survival. Loop diuretics treat fluid overload; they do not prevent or treat AKI itself (KDIGO 2012: 1B against diuretics to prevent AKI; 2C against diuretics to treat AKI except for volume overload).
Characterizing the starting point
Record a recent stable baseline SCr and eGFR, CKD stage with albuminuria category, age and frailty, heart failure, cirrhosis, diabetes, prior AKI (date, cause, peak stage, dialysis), and current exposures. Kidney function can change over hours to days, so the baseline is a reference point, not today's function.
Proteinuria measured during AKI is not a baseline
In a 2026 prospective paired cohort of 100 Thai inpatients, agreement between spot ratios and 24-hour collections was weaker during active AKI than after recovery: concordance 0.81 versus 0.89 for urine albumin-to-creatinine ratio (UACR) and 0.68 versus 0.83 for urine protein-to-creatinine ratio (UPCR), with spot ratios systematically overestimating 24-hour excretion. Document the collection phase, interpret ratios drawn during AKI in context, and repeat once function is stable to estimate baseline or treatment response. Urinalysis and protein quantification may still be needed during AKI for etiologic work-up. Single-center data; external validation is needed.
Avoid steady-state eGFR equations and the Kidney Failure Risk Equation (KFRE) while creatinine is changing; both assume steady state. Neither a questionnaire nor a single creatinine measures renal functional reserve.
Medication stewardship and the sick-day plan
The KDIGO 2024 CKD guideline frames medication stewardship as a core part of CKD care and addresses temporary interruption of selected agents during acute illness. The evidence that a generic sick-day protocol prevents AKI is weak, and the case for individualized, clinician-written plans rests on physiology, harms of blanket holds, and implementation lessons.
| Drug class | Mechanism of vulnerability | Plan considerations |
|---|---|---|
| NSAIDs (ibuprofen, naproxen, mefenamic acid, diclofenac, COX-2 inhibitors) | Remove afferent prostaglandin vasodilation; interstitial nephritis; sodium retention | Avoid during illness and in CKD where possible; ask specifically about over-the-counter and combination products. See NSAIDs & Kidney Injury. |
| ACEi / ARB / angiotensin receptor–neprilysin inhibitor | Remove efferent angiotensin II support of glomerular pressure | Individualize; weigh cardiorenal benefit. Document the hold condition, restart condition, owner, and labs. |
| Diuretics | Compound volume depletion | Distinguish dehydration from congestion; patients with heart failure need a plan that covers both directions. |
| SGLT2 inhibitors | Hemodynamic eGFR dip (expected); ketosis risk with fasting, surgery, critical illness | Holds in prolonged fasting, surgery, or critical illness address ketoacidosis risk, not nephrotoxicity. US labeling advises stopping at least 3 days before scheduled surgery (4 days for ertugliflozin) and restarting once oral intake is back to baseline. |
| Metformin | Accumulation if GFR falls abruptly; lactic acidosis risk with hypoperfusion | Hold while acutely unwell with volume depletion or hypoperfusion; restart when stable and eGFR allows. |
| Renally cleared drugs (some antibiotics, antivirals, sulfonylureas, gabapentinoids, low-molecular-weight heparins) | Accumulation, not causation | Dose to current function; reassess daily while creatinine is changing. |
The "triple whammy." In a nested case-control analysis of 487,372 users of antihypertensive drugs in UK primary care, current use of an NSAID with both a diuretic and an ACEi or ARB was associated with a higher rate of AKI (rate ratio 1.31, 95% confidence interval [CI] 1.12–1.53), highest in the first 30 days (1.82, 1.35–2.46); double combinations were not. Observational, but consistent with the physiology above.
What the sick-day trial showed. In a 6-month pragmatic randomized controlled trial (RCT) of 315 US veterans with CKD stages 3–5, a sick-day protocol delivered by interactive voice response did not reduce AKI or kidney function loss. True sick days were infrequent and the protocol was executed correctly on only 14 of 33 qualifying sick days. The trial was underpowered for clinical events and tested a delivery model, not the principle. A 2026 perspective argues for sick-day guidance as routine counseling while naming the barriers clinicians cite: unclear sick-day definitions, unclear restart criteria, and concern that repeated interruptions erode the long-term benefit of cardiorenal drugs.
Practical standard
Write an individualized plan: what counts as a sick day for this patient, which drugs (by generic name) to continue, reduce, or hold, the exact restart condition, who owns the restart decision, and when labs are drawn. Use teach-back. Avoid blanket holds and generic fluid targets, especially in heart failure and advanced CKD. The patient section of this guide contains a blank card that records the team's instructions without generating any.
Environmental exposures in the Philippine setting
Heat. In a 2026 nationwide Japanese case-crossover study of 119,027 AKI emergency admissions, extreme heat (99th percentile) was associated with a cumulative relative risk of 2.21 (95% CI 2.00–2.43) over lags 0–13 days, and extreme cold with 1.24; heat susceptibility was highest in younger and middle-aged men. A 2026 review of heat-related kidney disease notes that individualized mitigation advice for people with CKD is still extrapolated from studies of healthy volunteers. Plausible mechanisms include volume depletion, rhabdomyolysis, and hyperuricosuria. No Philippine risk estimate exists, so these figures should not be transplanted to local patients.
Infection. A 2026 review of infection-associated AKI in resource-limited settings emphasizes enteric, zoonotic, and vector-borne causes acquired outside hospital, delayed recognition, and reserve silently depleted by recurrent insults. Leptospirosis after floodwater exposure is the archetype: kidney involvement is common in hospitalized cases. Ask about exposure explicitly. Prophylaxis and treatment are covered in Fever and Kidney Injury in the Tropics.
Major surgery: what a prevention bundle can and cannot do
BigpAK-2 (Lancet, 2025). An adaptive multinational RCT in 34 European hospitals randomized 1,180 adults undergoing major surgery who were at high risk by predefined clinical factors and elevated urinary tubular stress biomarkers. The intervention implemented the KDIGO bundle: advanced hemodynamic monitoring, optimization of volume status and hemodynamics, avoidance of nephrotoxic drugs and radiocontrast, and prevention of hyperglycemia. Moderate or severe AKI within 72 hours occurred in 84 of 584 patients (14.4%) versus 131 of 588 (22.3%): odds ratio 0.57 (95% CI 0.40–0.79), about 8 fewer cases per 100, trial-reported number needed to treat (NNT) 12 (7–33). Adverse events did not differ. Major adverse kidney events at 90 days (MAKE90) were similar (11.0% versus 10.6%).
Interpretation limits
BigpAK-2 tested a bundle in patients selected partly by a biomarker that is rarely available in Philippine hospitals; the effect of any single component, and of the bundle in unselected patients, is unknown. The primary endpoint is short-term and creatinine/urine-based; no benefit on 90-day kidney events or survival was shown. The abstract and Table 3 report different pooled denominators; arm denominators here follow Table 3. The single-center predecessor, PrevAKI (cardiac surgery, 2017), found AKI in 55.1% versus 71.7% (absolute reduction 16.6%), again without effects on longer-term outcomes. The bundle is low-risk and its components are good care, so applying them to clinically high-risk patients is an evidence-supported inference rather than a directly tested strategy.
Amino acids in cardiac surgery (PROTECTION, NEJM 2024). In a double-blind trial of 3,511 adults undergoing cardiopulmonary bypass at 22 centers, intravenous balanced amino acids (2 g/kg ideal body weight/day for up to 3 days) reduced AKI from 31.7% to 26.9% (relative risk 0.85, 95% CI 0.77–0.94; absolute difference 4.8 points, NNT about 21) and stage 3 AKI from 3.0% to 1.6%. KRT use (1.4% versus 1.9%) and mortality did not differ significantly. The rationale is recruitment of renal functional reserve and increased kidney perfusion. This is cardiac-surgery evidence from a single trial program; it should not be extrapolated to non-cardiac surgery or medical patients without further trials, and protocol adoption is a local anesthesia and surgery decision.
Iodinated contrast: association versus causation
Contrast-associated AKI (CA-AKI) is a temporal association; contrast-induced AKI (CI-AKI) implies causation. Historical studies without adequate controls overstated causation, because illness severity drives both scanning and AKI. The American College of Radiology–National Kidney Foundation (ACR–NKF) consensus states that the risk from intravenous iodinated contrast with computed tomography (CT) has been overstated and that intravenous normal saline prophylaxis is indicated for patients with AKI or eGFR <30 mL/min/1.73 m² who are not on maintenance dialysis, and may be considered in individual high-risk circumstances at eGFR 30–44 at the ordering clinician's discretion. The UK National Institute for Health and Care Excellence (NICE) NG148 guidance, updated in 2024, aligns with this risk-based approach. Follow local radiology protocol and preserve timely indicated imaging.
| Trial | Population | Result | What it means |
|---|---|---|---|
| AMACING (Lancet, 2017) | 660 elective patients, eGFR 30–59, single center | Contrast nephropathy 2.6% without hydration versus 2.7% with intravenous saline; no prophylaxis non-inferior; 5.5% had hydration complications | Routine hydration at eGFR 30–59 adds harm and cost without clear benefit |
| PRESERVE (NEJM, 2018) | 4,993 high-risk angiography patients | 90-day death, dialysis, or persistent ≥50% SCr rise: bicarbonate 4.4% versus saline 4.7% (odds ratio [OR] 0.93, 0.72–1.22); acetylcysteine 4.6% versus placebo 4.5% (OR 1.02, 0.78–1.33) | Bicarbonate is not superior to saline; routine N-acetylcysteine (NAC) is not protective |
Keep coronary angiography and percutaneous coronary intervention (PCI) risk scoring separate from intravenous CT decisions: PCI involves intra-arterial contrast, hemodynamic instability, and atheroembolism, and its risk models should not be transplanted to CT.
Companion guide: Contrast-Associated AKI.
Alerts and prediction models: detection is not action
Two 2026 studies argue against assuming that earlier detection improves outcomes on its own. A regression-discontinuity analysis of the nationwide Welsh AKI e-alert program (3.1 million adults) found no causal effect on mortality or admissions with passive or interruptive alerts, and little change in post-discharge proteinuria or blood-pressure checks. In a single-center RCT of 180 inpatients without creatinine-defined AKI but at high machine-learning–predicted risk (ESTOP-AKI), structured early nephrology consultation did not change the 7-day peak creatinine change (adjusted means 0.04 versus −0.03 mg/dL, P=.30) or the incidence of AKI. Only 41% of consultation recommendations were fully followed. Model discrimination and patient benefit are separate questions; an alert or a consult has value only if it changes what is done.
Implication for units without electronic alerts
The bundle elements that work in trials are actions — volume and perfusion assessment, nephrotoxin review, glucose control, monitoring. A daily ward round habit of checking creatinine trend, urine output, and the medication chart in at-risk patients delivers these without software.
Discharge, follow-up, and the 3-month review
Document at discharge: cause and peak stage; baseline, peak, and discharge SCr with dates; KRT status; blood pressure and volume plan; pending tests; medication reconciliation with explicit hold and restart instructions; early follow-up date; and who owns each item. The detailed recovery pathway, including restart logic and dialysis-requiring AKI, is in AKI Does Not End at Discharge; this section summarizes the evidence that matters for resilience.
| Question | Evidence | Use |
|---|---|---|
| When to review? | A UK RAND/UCLA appropriateness panel (10 experts, 819 scenarios) rated no follow-up as inappropriate in every case; medication review and kidney function monitoring at 1–2 weeks or 1 month depending on context; expedited review with heart failure and poor recovery; albuminuria assessment at 3 months. | Expert consensus. Set timing by stability, heart failure, and recovery; KDIGO 2012 advises evaluation at 3 months for resolution or new or worsening CKD (ungraded). |
| Does structured transition help? | AFTER AKI (Alberta RCT, 155 adults with stage ≥2 AKI): a risk-guided transition intervention increased the 90-day composite of ACEi/ARB, statin, and nephrology follow-up from 3% to 28% (risk difference 25 points, 15–36). Potassium >6 mmol/L within a year occurred in 15% versus 5%, and readmission with AKI in 25% versus 16% (not significant). | Improves delivery of care; the composite is a process measure, not a clinical outcome. Monitor potassium when restarting. |
| Which test predicts progression? | ASSESS-AKI (1,538 participants, 769 with AKI): UACR measured about 3 months after discharge was associated with kidney disease progression (hazard ratio [HR] 1.53 per doubling, 1.45–1.62; median 4.7 years). | Measure UACR at the 3-month review. Observational; do not convert the HR into a personal probability. |
| Can we predict advanced CKD? | James model (Alberta derivation, Ontario validation; prehospital eGFR >45): six variables — age, sex, baseline SCr, albuminuria, AKI severity, discharge SCr — predicted advanced CKD within 1 year (C statistic 0.81, 0.75–0.86); event rate 2.2–2.7%. | Feasibility only. Local calibration and reproduction of reference cases are needed before showing individual probabilities. |
Synthetic discharge example. Baseline SCr 1.00 mg/dL, peak 2.10, discharge 1.40. Descriptive change from baseline: 100 × (1.40 − 1.00) / 1.00 = +40%. Plan: team-selected early labs, medication review, and a separate 3-month review with SCr/eGFR and UACR. Note what is not inferred: the ratio 2.1× suggests stage 2 only if the rise occurred within 7 days, and these values are undated, so no stage is assigned; a falling creatinine is not labeled "recovered."
Reducing the next risk: the AKI–AKD–CKD continuum
The Acute Disease Quality Initiative (ADQI) 16 consensus defined AKD as kidney dysfunction persisting between 7 and 90 days after an initiating event; persistence beyond 90 days meets the time criterion for CKD, which still requires chronicity and clinical context to establish. Teach the three as a continuum: every further insult falls on a smaller reserve.
SGLT2 inhibitors. A 2022 collaborative meta-analysis of 13 large placebo-controlled trials (90,409 participants with diabetes, heart failure, or CKD) found that SGLT2 inhibitors reduced AKI by 23% (relative risk 0.77, 95% CI 0.70–0.84), alongside a 37% reduction in kidney disease progression, with similar effects with and without diabetes. AKI was a reported outcome rather than the trials' primary endpoint, but the direction is consistent across trials. For indicated patients this is strong evidence that one guideline-directed therapy also lowers AKI risk; it is not a reason to start an SGLT2 inhibitor outside its indications.
ACEi/ARB after AKI. In an Alberta propensity-matched cohort of 46,253 adults, ACEi or ARB use within 6 months after AKI was associated with lower 2-year mortality (adjusted hazard ratio [aHR] 0.85, 0.81–0.89) but more hospitalizations for a kidney cause (1.28, 1.12–1.46), with no association with kidney failure. Residual confounding by indication is likely. Restart when indicated and the patient is hemodynamically stable, with a potassium and creatinine check planned.
Long-term care at a stable visit. Manage indicated CKD and cardiovascular risk factors per KDIGO 2024: blood pressure, glycemic control, albuminuria-lowering therapy where indicated, lipid management, and avoidance of recurrent nephrotoxin exposure. Flag the AKI episode in the problem list so future teams dose and monitor accordingly.
Life course. In a 2026 Danish birth cohort of 607,524 people followed to age 25, small-for-gestational-age (SGA) birth was associated with higher AKI risk among those without major birth defects (25-year risk 3.7% versus 3.2%; adjusted HR 1.20, 1.13–1.27) and more strongly among those with major birth defects (15.2% versus 9.9%; adjusted HR 1.45, 1.29–1.64). Observational, creatinine-based ascertainment, through young adulthood; no individual reserve score or Philippine estimate can be derived. See Born Small, Kidneys for Life.
Three walkthroughs (synthetic data)
Ill at home with CKD
- 68-year-old, CKD G3b A2, on losartan and furosemide; vomiting, cannot keep fluids down.
- Same-day assessment: volume status, orthostatic vital signs, SCr and potassium against the documented baseline, medication bag review.
- Implement the existing written plan rather than a generic "drink 2 liters" instruction; document hold and restart conditions with an owner.
- Floodwater variant: fever and myalgia 10 days after wading — add leptospirosis work-up and empiric treatment per the tropical AKI pathway.
Before major surgery
- 61-year-old with prior AKI after cholecystectomy, scheduled for hip arthroplasty.
- Pre-op: baseline SCr and UACR, ACEi/ARB and SGLT2 inhibitor plan (SGLT2 hold for ketosis risk), non-NSAID analgesic plan.
- Intra- and post-op: hemodynamic targets, avoid nephrotoxins, glucose control, SCr for 48–72 h, named reviewer.
- Evidence card: BigpAK-2 — about 8 fewer moderate or severe AKI per 100 in biomarker-selected high-risk adults; no MAKE90 difference.
Going home after AKI
- Baseline 1.00, peak 2.10, discharge 1.40 mg/dL (+40% from baseline).
- Show the team-selected early lab date and a separate 3-month review (SCr/eGFR, UACR).
- No stage inferred from undated values; no "recovered" label; no CKD diagnosis from elapsed time alone.
- Active dialysis or worsening function → existing renal follow-up pathway, not an auto-generated appointment.
Evidence ledger
Every numeric claim used in this guide, with its design and limits. Odds ratios, hazard ratios, relative risks, and absolute rates are kept distinct. Evidence checked 8 November 2026.
| Source | Design · population | Endpoint · result | Limits |
|---|---|---|---|
| BigpAK-2, 2025 | Adaptive RCT · 1,180 high-risk major-surgery adults, 34 European centers | Moderate/severe AKI ≤72 h: 14.4% vs 22.3%; OR 0.57 (0.40–0.79); NNT 12. MAKE90 11.0% vs 10.6% | Bundle; biomarker selection; short-term endpoint |
| PrevAKI, 2017 | Single-center RCT · biomarker-selected cardiac surgery | Any AKI ≤72 h: 55.1% vs 71.7% | Single center; no long-term benefit shown |
| PROTECTION, 2024 | Double-blind RCT · 3,511 cardiac surgery adults, 22 centers | AKI 26.9% vs 31.7%; RR 0.85 (0.77–0.94); stage 3 1.6% vs 3.0% | Cardiac surgery only; KRT and mortality not different |
| AMACING, 2017 | Non-inferiority RCT · 660, eGFR 30–59 | Contrast nephropathy 2.6% vs 2.7% | Single center; elective procedures |
| PRESERVE, 2018 | 2×2 factorial RCT · 4,993 angiography | 90-day composite: bicarbonate OR 0.93; NAC OR 1.02 | Angiography, not CT |
| Fink sick-day, 2022 | Pragmatic RCT · 315 veterans, CKD 3–5 | No difference in AKI or GFR at 6 months; 14/33 correct executions | Few events; imperfect implementation |
| Lapi, 2013 | Nested case-control · 487,372 antihypertensive users | Triple therapy + NSAID: rate ratio 1.31 (1.12–1.53); first 30 days 1.82 | Observational |
| SGLT2 meta-analysis, 2022 | 13 RCTs · 90,409 participants | AKI RR 0.77 (0.70–0.84) | AKI a secondary/safety outcome |
| Welsh e-alerts, 2026 | Regression discontinuity · 3.1 million adults | No causal effect on mortality or admissions | Threshold patients mostly stage 1 |
| ESTOP-AKI, 2026 | Single-center RCT · 180 at-risk inpatients | 7-day ΔSCr 0.04 vs −0.03 mg/dL, P=.30 | Small; low recommendation adherence |
| ANZICS dopamine, 2000 | RCT · 328 ICU patients | Peak SCr 245 vs 249 µmol/L | Older trial; consistent with later data |
| AFTER AKI, 2025 | RCT · 155 adults, stage ≥2 AKI | 90-day care composite 28% vs 3%; K >6 mmol/L 15% vs 5% | Process outcome; more hyperkalemia |
| ASSESS-AKI, 2020 | Prospective matched cohort · 1,538 | Progression HR 1.53 per UACR doubling | Observational association |
| Spot ratios in AKI, 2026 | Paired cohort · 100 Thai inpatients | Concordance UACR 0.81 vs 0.89; UPCR 0.68 vs 0.83 | Single center |
| Brar, 2018 | Propensity-matched cohort · 46,253 | Mortality aHR 0.85; kidney hospitalization 1.28 | Confounding by indication |
| James, 2017 | Prediction model · 9,973 derivation, 2,761 validation | Advanced CKD at 1 year, C 0.81 (0.75–0.86) | Canadian; needs local calibration |
| Japan temperature, 2026 | Case-crossover · 119,027 admissions | Extreme heat RR 2.21 (2.00–2.43) | Not Philippine data |
| Danish SGA cohort, 2026 | Birth cohort · 607,524 | aHR 1.20 (1.13–1.27) without defects | Observational; to age 25 |
| Tsang panel, 2020 | RAND/UCLA appropriateness · 819 scenarios | Review 1–2 weeks or 1 month; UACR at 3 months | Expert consensus, UK primary care |
What this guide deliberately does not offer
No proprietary "kidney resilience score," arbitrary risk points, fixed hydration targets, or steady-state eGFR or KFRE predictions during changing kidney function. Each would imply an estimate or treatment action that the evidence above cannot support. The 2026 KDIGO draft's proposed biomarker roles and revised definitions are noted, not applied.
Editorial status: physician-authored draft built from a structured blueprint; translations of urgent copy, units, and medication instructions into Tagalog, Cebuano, and Kapampangan require clinical language review before publication.
